• تاریخ: 2014/07/02
  • شناسه خبر: 1596

آشنایی با خواص سبزیجات مورد توجه قرآن کریم

فاطمه عبدالهی؛ خداوند متعال بشر را آفرید و نیاز های وی را شناخت و برطرف ساخت. از جمله نیازهای انسان نیاز به مواد غذایی است، همانند انواع گوشت، میوه ها، سبزیجات و آشامیدنی ها. در این گزارش تلاش می کنیم که سبزیجات را از من ...

فاطمه عبدالهی؛ خداوند متعال بشر را آفرید و نیاز های وی را شناخت و برطرف ساخت. از جمله نیازهای انسان نیاز به مواد غذایی است، همانند انواع گوشت، میوه ها، سبزیجات و آشامیدنی ها. در این گزارش تلاش می کنیم که سبزیجات را از منظر قرآن و روایات بررسی کنیم، و با سبزیجاتی از جمله: کدو، تره، کرفس، شنبلیله،آویشن و خواص آنها آشنا شویم. در سوره بقره و نوح و عبس از سبزیجات نام برده شده است:

« وَ اللهُ أنبَتَکُم مِّنَ الارضِ أنباتاً (۱) و خداست که شما را مانند گیاهی از زمین رویاند».

تعبیر به « أنبات » و رویانیدن در مورد انسان به خاطر آن است که اولاً آفرینش نخستین انسان از خاک است، و ثانیاً تمام مواد غذایی که انسان می خورد و به کمک آن رشد و نمو می کند از زمین است، یا مستقیماً مانند سبزی ها و دانه های غذایی و میوه ها و یا به طور غیر مستقیم مانند گوشت حیوانات. ثالثاً شباهت زیادی در میان انسان و گیاه وجود دارد و بسیاری از قوانینی که حاکم بر تغذیه و تولید مثل و نمو و رشد گیاهان است بر انسان نیز حکمفرما است.(۲)

hhs577

انواع سبزیجات از منظر قرآن و روایات:

خداوند در سوره بقره آیه ۶۱ می فرماید: « و إذ قُلتُم یا موسی لَن نَصبِرَ عَلی طعامٍ واحِدٍ فادعُ لَنا رَبَّکَ یُخرِج لَنا ممَّا تُنبِتُ الأرضُ مِن بَقلِها….؛ و چون گفتند ای موسی هرگز بر یک نوع خوراک تاب نیاوریم، از خدای خود برای ما بخواه تا آنچه از زمین می رویاند از قبیل سبزی…. برای ما برویاند ».

و در سوره عبس آیه ۲۶ و۲۸ می فرماید: « ثُمَّ شَقَقنَا الاَرضً شَقّاً … وَعِنَبَا وَ غَضبَاً….آنگاه زمین را با شکافتنی لازم شکافتیم ……. وانگور و سبزی…».

این شکافتن اشاره به شکافتن زمین به وسیله جوانه گیاهان است و به درستی این یکی از عجائب است که جوانه ای با آن همه نرمی و لطافت خاکهای سخت را می شکافد و گاه در کوهستانها از لابه لای سنگ ها عبور کرده و سر بیرون می آورد و « قضب » در اصل به معنی سبزی هایی است که آن را در نوبت های مختلف می چینند و در اینجا به معنی انواع سبزی های خوردنی است. (۳)

حال باید این سبزیجات را شناخت و خاصیت هر کدام را به طور جداگانه بیان کرد که در ذیل به آنها اشاره می کنیم:

۱-کدو:

پیامبر اکرم فرمود:« بر شما باد کدو، چرا که عقل را می پاید و مغز را می افزاید».(۴)

پیامبر اکرم خطاب به امام علی (ع) فرمود: «کدو بخور، زیرا هر کس آن را بخورد، خوی‌اش نیکو و رویش شاداب می شود، آن خوراک من و پیامبران پیش از من است ».(۵) و در جای دیگری می فرماید: « کدو بخورید که اگر خداوند می دانست درختی سبک تر از این وجود دارد،آن را برای برادرم یونس (ع) می رویاند. هرگاه کسی از شما خورشی می سازد، در آن کدوی بسیار بریزد، چراکه آن مغز و عقل را می افزاید ». (۶) و همچنین می فرماید: « اگر خواستید چیزی بپزید از کدو زیاد بهره بجویید، چراکه دل اندوهگین را شاد می کند ». (۷) امام صادق (ع) نیز کدو را برای درد قولنج خوب می دانستند.(۸)

۲-تره:

یکی دیگر از سبزیجات تره می باشد؛ از فرات بن أَحنَف نقل شده که از امام صادق (ع) در باره تره پرسیدند، فرمود: « آن را بخور چرا که در آن چهار ویژگی است: بوی دهان را خوش می سازد، بادها را از بدن می راند، بواسیر را ریشه کن می کند و برای کسی که بر خوردن آن مداومت ورزد، مایه ایمنی از جذام است ». (۹)

۳- کرفس:

پیامبر اکرم (ص) فرمود: « بر شما باد کرفس، چرا که اگر بنا بود تنها یک چیز عقل را افزون کند، آن همین بود ». (۱۰)

و در جای دیگری می فرماید: « کرفس، انسدادها را می گشاید، دل را طراوت می دهد، حافظه را می آورد و دیوانگی، جذام، و پیسی و ترس را دور می کند ». (۱۱)

۴- شنبلیله:

شنبلیله گیاهی است دارای دانه های زرد، برای درمان از آن استفاده می گردد و کاشته و خورده می شود. برای درد سینه، سرفه، نفس تنگی، بلغم، بواسیر و درد پشت، کبد و شانه و برای تقویت توان جنسی سودمند است.(۱۲)

پیامبر اکرم (ص) فرمود: « به شنبلیله درمان بجویید؛ اگر امت من می دانستند که شنبلیله چه سود هایی دارد با آن درمان می کردند، هر چند همسنگ آن طلا می دادند». (۱۳)

امام کاظم (ع) فرمود: « برای درمان باد شابکه و حامّ ( مقصود از شابکه بادی است که میان پوست و گوشت رخ می نماید و آنها را به هم پیوند می زند یا مقصود بادی است همانند قولنج که در پشت و جاهای دیگر، رخ می نماید و در نتیجه انسان نمی تواند حرکت کند. و حامّ به معنای بلغم خام است ) و سردی ای که مفاصل را در بر می گیرد و بدانها در می پیچد، یک مشت شنبلیله و یک مشت انجیر خشک بر می داری و در آب می خیسانی و در دیگی تمیز می پزی، سپس آن را از صافی می گذرانی و آن گاه سرد می کنی و یک روز در میان، از آن می خوری، و این کار را تا هنگامی که یک کاسه پر مصرف شود ادامه می دهی ». (۱۴)

در کتاب « القانون» آمده است: « شنبلیله در آخر فصل نخست، گرم و در طول فصل نخست، خشک است؛ از رطوبتی شگفت، تهی نیست، نضج دهنده و نرم کننده است؛ ورم های بلغمی و پشتی را از میان می برد، شکم کلن ها را نرم می کند و به آستانه باز شدن می رساند، سینه و حلق را نرم می کند و بویژه هنگامی که با عسل یا خرما و یا انجیر پخته شود، سرفه و تنگی نفس را فرو می نشاند، بهتر آن است که شنبلیه را با قدری خرما بیامیزند و بفشرند و عصاره آن را بگیرند و سپس با مقدار زیادی عسل در آمیزند و آن گاه بر روی حرارتی معتدل، گرم کنند و قبل از غذا ( با فاصله زیاد ) آن را بخورند، پخته آن در سرکه، برای ضعف معده سودمند است و آب پز شده آن نیز برای دل پیچه و شکم رَوی، خوب است ». (۱۵)

۵-تره تیزک:

تره تیزک یا شاهی، گیاهی است از تیره چلیپاییان، قسمتی از بقولات خوردنی است که مزه اش کمی تیزی دارد از این جهت به تره سبزی (تیزک ) نامیده شده و در اصفهان، آن را « شاهی » می گویند و در عربی « جر جیز » می گویند. (۱۶)

امام صادق (ع) می فرماید: « هر کس شب هنگام، تره تیزک بخورد، رگ جذام به بینی او حمله کند و چون شب بخوابد، خون دماغ شود ». (۱۷)

۶-کاهو:

پیامبر (ص) فرمود: « کاهو بخور، که خواب آور است و غذا را هضم می کند ». (۱۸)

و امام صادق (ع) فرمود: « بر شما باد کاهو، چرا که خون را تصفیه می کند ». (۱۹)

۷- آویشن:

آویشن گیاهی است دارای طبع گرم و خشک، در طبع سوم تلطیف کننده و حلّال است، بادها و نفخ را از میان می برد، غذاهای سخت گوارا را هضم می کند، رطوبت را از معده می گیرد، پیشاب و خون قاعدگی را روان می سازد، چشمان کم سو را پُر سو می کند و استفاده از آن به صورت نوشیدن و نیز به صورت پماد، برای درد سرین سودمند است.آویشن انواع فراوانی دارد که از آن جمله: دشتی، باغی، کوهی، بلند برگ، گِرد برگ، نازک برگ و پهن برگ. بیشتر این انواع نیز شناخته شده اند.(۲۰)

امام صادق (ع) فرمود: « چهار چیز است که دیده را جلا می دهد و سود دارد و زیانی نمی آورد در باره آنها از او پرسیدند، فرمود: آویشن و نمک که چون در بر هم قرار گیرند بادها را از دل برون می رانند، انسداد را می گشایند، بلغم را می سوزانند، آب را در بدن به جریان در می آورند، بوی دهان را خوش می سازند، معده را نرمی می دهند، بوهای بد را از دهان ببرند و آلت را سفتی می بخشند ». (۲۱)

امام کاظم (ع) نیز فرمود: « داروی امیر المؤمنان آویشن بود، او می فرمود: آویشن برای معده، پرزی همانند پرز پارچه های مخمل می شود ».(۲۲)

نتیجه:

آنچه به نظر می رسد این است که روئیدنی ها از ارکان اساسی غذای انسان یا حیوانات می باشند و گیاهان و حبوبات و میوه ها نه تنها اهمیت زیادی در تغذیه انسان دارند، بلکه غذای حقیقی انسان ها همین هاست و غذاهای حیوانی در درجه بعد قرار دارد. بنابراین، آشنایی با خواص بیشتر این سبزیجات و گیاهان باعث می شود ما بیشتر به عظمت خالق آنها پی ببریم.

 

نام:

ایمیل:

نظر:

لطفا توجه داشته باشید: نظر شما پس از تایید توسط مدیر سایت نمایش داده خواهد شد و نیازی به ارسال مجدد نظر شما نیست